در اولين روز ذيالحجه، سالروز ازدواج اميرالمومنين(ع) و حضرت زهرا(س)، ميزبان حجتالاسلام و المسلمين حاج علياكبري، رئيس سابق سازمان ملي جوانان بوديم؛ گردآورنده «مطلع عشق»، كتابِ توصيههاي رهبر انقلاب به زوجهاي جوان براي آغاز زندگي مشتركشان. استقبال قابل توجه خانوادهها و جوانان از اين اثر، ما را بر آن داشت تا به مناسبت «روز ملي ازدواج» پاي صحبتهاي او بنشينيم.
- انگيزه تدوين اين كتاب از چه زماني در شما بهوجود آمد؟من اين توفيق را داشتم كه در جلسه عقد برادرم -كه به همراه دختران و پسران جوان ديگري در مراسم خطبهخواني رهبر انقلاب شركت كرده بودند- حضور پيدا كردم. فضاي آن جلسه، زيبايي، طراوات، صميميت، حكمت و معنويت آن براي من بهياد ماندني بود. اما از همه بيشتر به ياد ماندنيتر، نكتههايي بود كه آقا در يك ربع ساعت كه مطرح و در ضمن آن نكتههاي مهم و جالبي را بيان كردند. من حسرت خوردم كه چرا اين مطالب منتشر نميشود؟ از دوستان پرسيدم كه آيا در ساير جلسات عقد هم، اينچنين نكتههايي گفته ميشود؟ گفتند بله. وقتي متوجه شدم كه اين سخنان منتشرنشده، احساس كردم كه يك جفاي چندجانبه صورت گرفته است.
يعني هم به جوانها و خانوادهها ظلم ميكنيم كه آنها را از بهرهمندي از سخنان آقا براي تشكيل و ادامه محروم ميكنيم. بالاخره اين توفيق نصيب جمع معدودي از جوانها ميشود اما بقيه جوانان ما كه آنها هم فرزندان معنوي رهبر عزيزمان هستند چرا بايد از دانستن اين نكات محروم باشند. از طرفي هم حقيقتاً احساس ميكردم يك ظلمي به رهبر عزيزمان هم هست كه چرا اين چهره صميمي از ايشان در اين جلسات نبايد ارائه شود.
بر همين اساس اين موضوع را با دوستان در ميان گذاشتم. آنها هم اين موضوع را به بنده حواله دادند و گفتند كه شما خودت حاضري در اين زمينه كاري انجام بدهي؟ من هم با كمال اشتياق استقبال كردم و تا آن سال، مجموعه خطبههاي كه توسط حضرت آيتالله خامنهاي خوانده شده بود را جمعآوري كردم. جالب است كه وقتي اين كتاب به سرانجام رسيد، دوستان باورشان نميشد. چراكه فكر ميكردند از اين جلسات پراكنده كه نوعاً احساس ميشد نكات ثابتي گفته ميشود، اينچنين مجموعهاي بهدست آيد.
بايد يك نهضت خانوادهسازي در جامعه شكل بگيرد. يك عظم ملي بايد به ميدان بيايد تا خانوادهها، دولت و نهادهاي غير دولتي نظير روحانيت، همه دست به دست هم دهند و اين امر را به شايستگي مديريت كنند تا هم جواناني كه در سن ازدواج هستند به اين امر نايل شوند و هم به كساني كه تأخير در ازدواج داشتهاند، كمك شود.
- بنابراين تمام محتواي اين كتاب برگرفته از جلسات خطبهخواني عقد است؟در مقدمه كتاب «مطلع عشق» يادآوري كردهام كه اين كتاب مدعي اين نيست كه مجموعه ديدگاههاي رهبر انقلاب را در موضوع خانواده و ازدواج ارائه كرده است. بلكه تنها مربوط به جلسات خطبهخواني عقد است. بنده سراغ سخنان ديگر آقا نرفتم. در بخش منابع كتاب هم اين موضوع نمايان است.
البته لازم است در اين زمينه نكتهاي را بگويم. نبايد ارائه ديدگاههاي رهبري از ديدگاه كلان ايشان فاصله داشته باشد. يعني گاه من احساس ميكنم در بعضي از آثاري كه ميبينم، مثل اينكه دارند يك نظري را با توجه با استفاده از سخنان رهبري تحميل ميكنند. در حاليكه وقتي ما ميخواهيم راجع به موضوع خاصي از سخنان ايشان استفاده كنيم و آنها را كنار هم قرار دهيم، بايد توجه داشته باشيم كه ساختار را هم بايد از نگاه كلان رهبري استخراج كرد. در غير اين صورت برداشتها و اجتهادات شخصي غالب ميشود كه به اصل كار آسيب ميرساند.
- آيا رهبري كتاب را ديدهاند و يا نظر خاصي در رابطه با آن اظهار كردهاند؟بله، يكي از امتيازات اين اثر اين بود كه قبل از انتشار، كتاب را جهت ملاحظه و اعلام نظر به رهبر انقلاب داديم. در ابتدا كه اين كتاب را ديدند، براي ايشان جالب و شيرين بود كه از جلسات پراكنده عقد، يكچنين مجموعهاي بهدست آمده است. در هر صورت به تفصيل نگاه كردند و تذكراتي هم براي من فرستادند. مواردي مربوط به بعضي از روايات و استنادات آن بود كه آنها را اصلاح كرديم و يكي دو نكته از خاطرات مربوط به عقد ازدواج خود حضرت آقا -كه در بعضي از اين جلسات اشاره شده بود- به مجموعه اضافه شد و در كل، خوشبختانه كتاب مورد پسند ايشان قرار گرفت.
- به نظر شما دليل استقبال از اين كتاب چيست؟ به عبارت ديگر اين كتاب از چه خصوصيات ويژهاي برخوردار است؟به نظرم آن چيزي كه كار را خيلي جذاب كرده، تركيب دو حوزه مطالب كلي و معرفتي و نكات كاربردي و عملي است. ما گاه صرفاً نكات ناظر به بخشهاي عملي و كاربردي را در نظر ميگيريم. درواقع يك سپهر معرفتي را به روي مخاطب باز نميكنيم و يا بالعكس. در نتيجه كار ناقصي به مخاطب ارائه ميشود. ويژگي اين جلسات اين است كه هم نكاتي در ارتباط با مسائل شناختي و معرفتي مطرح شده و هم چند نكته كاربردي هم براي زوجهاي جوان گفته ميشود. اين تركيب، تركيب بديع و دلنشيني است كه وقتي كنار هم ميگذاريم، اثري مثل «مطلع عشق» تدوين ميشود.
در اين سالها كه اين اثر در اختيار خانوادهها و جوانها و نيز دستاندكاران عرصه ازدواج قرار گرفته است، تمام بازخوردهاي مربوط به اين كتاب، نشانگر آن است كه تأثير ويژهاي در ذهن و جان مخاطب داشته است.
ويژگي مهم ديگر اين است كه اولاً جامعه باخبر شد كه بالاخره رهبر عزيز ما علاوه بر آن شأن ولايي و حكومتي، اينچنين جلوههاي ويژهاي هم دارند. يعني در ارتباط با خانوادهسازي و ازدواج كه يكي از آن چهار واقعه مهم زندگي هر انساني محسوب ميشود، رهبر انقلاب اسلامي طبق سيره و سنت اولياء خدا در اين زمينه هم اهتمام و توجه دارند. براي خيليها جذاب و شيرين بود كه حضرت آيتالله خامنهاي خيلي صميمي كنار زوجهاي جوان نشسته و مثل فرزندان خودشان با آنها گفتوگو ميكنند. خطبه عقدشان را ميخوانند و با شيريني آنها را بدرقه ميكنند.
اما يك ويژگي خاص ديگر، ارجاع رهبر انقلاب به سيره پيامبر و ائمه است. سيره صحيح را در مورد ازدواج و برنامههاي آن نظير مهريه، جهيزيه، جلسه عقد، تشريفات و... ميتوان در سيره ممتاز ازدواج اميرالمؤمنين(ع) و حضرت زهرا(س)، كه ازدواج دو معصوم است، يافت. مخصوصاً روش پيامبر عزيزمان(ص) در مواجهه با اين برنامه ميتواند سودمند باشد. اين ارجاع به سيره هم از خصوصيات رهبر انقلاب است.
با اتخاذ تدابيري همهجانبه از شتابزدگيها و طرحهاي شتابآلود كه غافل از مقتضيات فرهنگسازي، آموزش و پايداريسازي خانواده، صرفاً تشويقكننده ازدواج هستند، جلوگيري شود.
خصوصيت ديگر اين كتاب اين است كه تذكرات و مطالبي كه در اين جلسات مطرح شده و از طريق اين كتاب در اختيار مردم قرار گرفته است، از جانب رهبري اسلامي مطرح ميشود. اين مسائل را يك كارشناس معمولي مطرح نميكند. براي جامعه و براي مخاطب جوان و خانوادهها مهم است كه مطالب و توصيهها از چه جايگاه مطرح ميشود. وقتي از جايگاه ولايت مطرح ميشود، درواقع مبتني بر انديشه وحي و مبتني بر سيره اولياء خدا است. بنابراين هم از لحاظ نظري و هم دريافت نكتههاي كاربردي و عملي، برايشان امنيت خاطر ميآورد.
- با توجه به طيف گسترده مقلدان شيعه حضرت آيتالله خامنهاي در كشورهاي مختلف، اقداماتي جهت ترجمه اين كتاب انجام شده است؟به نظر بنده الان مخاطبين زيادي مخصوصاً در كشورهاي عربي اين توقع دارند كه اين توصيهها در اختيارشان قرار گيرد و بايد اين كتاب به زبانهاي ديگر بهخصوص عربي ترجمه شود. البته نكته ديگر اينكه بايد ديدگاه رهبر انقلاب در موضوع خانواده و ازدواج جمعآوري و ارائه شود. كتاب «مطلع عشق» يك بخشي از اين كار را ارائه كرده است. توليد اين مجموعه مخصوصاً براي كسانيكه در مقام سياستگذاري و طراحي كلان و برنامهريزي در اين امور هستند، ميتواند يك منبع اساسي محسوب شود. بهعلاوه براي مراكز علمي و پژوهشي ارائه اين ديدگاهها بسيار كارساز است.
- با توجه به اينكه زماني رئيس سازمان ملي جوانان بودهايد، وضعيت ازدواج را در كشور چگونه ارزيابي ميكنيد؟به دليل ساختار جوان كشور، در شرايط عادي و معمولي بهسر نميبريم بلكه شرايط ما شرايطي خاص است. الان قله هرم جمعيتي كشور حدود 24 سال است كه خيلي معنادار است. در چنين موقعيتي مسئله تشكيل خانواده، آنهم خانواده پاك و پايدار مهم جلوه ميكند و بايد جزء دغدغهها و دلمشغوليهاي اصلي خانوادهها و نظام ما باشد.
به نظر من بايد يك نهضت خانوادهسازي در جامعه شكل بگيرد. يك عظم ملي بايد به ميدان بيايد تا خانوادهها، دولت و نهادهاي غير دولتي نظير روحانيت، همه دست به دست هم دهند و اين امر را به شايستگي مديريت كنند تا هم جواناني كه در سن ازدواج هستند به اين امر نايل شوند و هم به كساني كه تأخير در ازدواج داشتهاند، كمك شود.
ضمن اينكه با اتخاذ تدبيري همهجانبه از شتابزدگيها و طرحهاي شتابآلود كه غافل از مقتضيات فرهنگسازي، آموزش و پايداريسازي خانواده، صرفاً تشويقكننده ازدواج هستند، جلوگيري شود. بايد بهشيوهاي عمل كرد كه هم سهم كمي و هم سهم كيفي ازدواج به شايستگي ادا شود.
اگر اين ملاحظات رعايت نشود، ما در آينده با ضايعات جدي روبرو خواهيم شد. از طلاقهاي عاطفي و طلاقهاي قانوني گرفته تا عواقب شوم ديگري مثل ازدواج در سنين بالا كه عوارض سنگيني براي جامعه ما خواهد داشت. از طرفي اگر اهتمام جدي به اين موضوع نشود، پديده مجردين سنبالا كه به يأس از ازدواج رسيدهاند، زياد خواهد شد كه آن هم عوارض روحي، فكري، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي خاص خودش را خواهد داشت. بنابراين بايد همه به ميدان بياييم تا اين سنت اسلامي و اله را كه راز برتري ما نسبت به غرب است مورد توجه قرار دهيم و حفظ كنيم.
مبنع: پايگاه اطلاع رساني رهبر انقلاب
ريچارد فراي كه يكي از خانههاي مجلل تاريخي اصفهان را به دليل آنچه كه زحماتش در خدمت به ايران عنوان شد، دريافت كرد، چندي پيش در مصاحبه با شبكه تلويزيوني CNN، اظهارات قابل تأملي بيان كرده است كه فايل آن بر روي اينترنت قرار دارد.
